1. Tên tình huống:
“ Sông Gianh đang dậy sóng bởi nạn khai thác cát sạn trái phép ’’.
Đó là phát biểu của ông Lương Ngọc Bích- UVTƯ Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh, tại phiên chất vấn kỳ họp thứ 10 - HĐND tỉnh Quảng Bình khóa XVI.
Bằng các kiến thức đã học, chúng em quyết định viết bài tuyên truyền về thực trạng, tác hại và biện pháp khắc phục nạn khai thác cát sạn trái phép trên sông Gianh.
2. Mục tiêu giải quyết tình huống:
- Làm sáng tỏ tác hại của việc khai thác tài nguyên cát trên sông, cụ thể là sông Gianh.
- Bảo vệ động - thực vật đang sinh sống và phát triển dưới mặt nước và thẩm mĩ cho dòng sông.
- Nhằm thay đổi nhận thức, suy nghĩ của mọi người, đặc biệt là người dân Quảng Bình về vấn đề khai thác cát trên sông.
- Giảm thiểu tai nạn giao thông đường thủy, đường bộ…
- Các tổ chức chính quyền địa phương quan tâm sát sao hơn đến vấn đề khai thác cát bừa bãi của người dân.
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan dến việc giải quyết tình huống.
- Môn Lịch sử lớp 7 về cuộc chiến tranh Trịnh - Nguyễn chia cắt thành 2 miền và lấy con sông Gianh làm ranh giới.
- Môn Địa lý lớp 8 về đặc điểm sông ngòi Việt Nam.
- Môn GDCD về ý thức của công dân trong việc bảo vệ, giữ gìn tài nguyên của đất nước.
- Môn Sinh học về việc ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến việc mất cân bằng hệ sinh thái.
- Môn Vật lý về sự xói mòn và thay đổi dòng chảy của dòng nước.
- Môn Văn về bố cục văn thuyết minh
- Môn Tin về cách tìm kiếm và thu thập thông tin trên mạng Internet, trình bày văn bản và xữ lý hình ảnh trong phần mềm soạn thảo văn băn Word.
- Môn âm nhạc các bài về dòng Gianh.
4. Giải pháp giải quyết tình huống:
- Tuyên tuyền về thực trạng, tác hại của việc khai thác cát sạn trái phép trong các trường học trên lưu vực sông Gianh thông qua các hoạt động tập thể và các môn học có liên quan.
- Thành lập các đội “tuyên truyền viên nhỏ tuổi” kết hợp với các Ban nghành đoàn thể nhằm tuyên truyền cho người dân về hậu quả việc làm của họ (bằng các số liệu và hình ảnh cụ thể) và vận động họ không nên khai thác cát nữa.
- Chính quyền các cấp phải có các biện pháp, chế tài phù hợp vừa có tính răn đe vừa cóa tính giáo dục nhằm xử lý triệt để, không để cho tình trạng khai thác cát trái pháp luật tiếp tục tái diễn.
- Thường xuyên kiểm tra, thanh tra các hoạt động khai thác cát bừa bãi đặc biệt vào các giờ cao điểm kể cả ban đêm.
- Không chỉ tuần tra ở ven quốc lộ 12A mà phải tuần tra ở các khu vực ven bờ song và các nhánh sông nhỏ.
- Xử lí nghiêm cán bộ bao che, dung túng cho việc khai thác cát trái phép.
- Thưởng cho những người phát hiện và tố giác người có hành vi khai thác cát sạn trái phép cho chính quyền địa phương và bảo vệ được quyền lợi cho họ.
- Trồng cây xanh và xây kè ven bờ trả lại môi trường sinh thái cho sông Gianh.
- Hướng nghiệp cho người dân khai thác cát bằng những nghề khác đồng thời giải quyết công ăn việc làm cho người dân .
- Tìm các nguồn cát hợp lý không ảnh hưởng đến các vấn đề khác cho người dân để đưa vào khai thác .
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống.
Sông Gianh gắn liền với nhiều trang sử vẻ vang, nó còn vang mãi tới hôm nay và mai sau nữa. Sông Gianh ngày xưa được gọi là Linh Giang đây là nơi chia cắt của cuộc chiến tranh nóng bỏng, đẫm máu, còn lưu lại mãi cho đến ngày nay.



Phía bắc Sông Gianh là nhà Trịnh - phía nam sông Gianh là nhà Nguyễn. Sông Gianh đóng vai trò giao lưu giữa hai miền Trịnh - Nguyễn. Ngày xưa, ta bắt gặp một dòng sông Gianh trong xanh, bù đắp phù sa hai bên bờ cho những đồng ruộng xanh bát ngát. Trước cảnh đẹp thơ mộng của sông Gianh mà nhiều nhạc sỹ thể kìm nén được những lời ca tiếng hát “... ơi con sông hiền hòa...’’,
Sông Gianh ngày xưa mang màu xanh trong suốt, hai bên bờ là những hàng tre xõa bóng xuống lòng sông. Thật yên bình biết bao khi những người dân ở đây suốt ngày dùng lưới bắt cá đơn sơ chỉ là cung cấp đủ cho cuộc sống hàng ngày.


(Đôi bờ sông Gianh)
Họ không dùng những biện pháp hiện đại để khai thác tài nguyên trên sông. Đặc biệt, việc khai thác cát bằng các